Vắc-xin trị Ebola chừng nào có?

20/09/2014 - 10:46 AM
Hiện nay có 4 loại vắc-xin để trị Ebola, với các nguyên lý khác nhau. Nhưng vì thiếu lợi nhuận nên không ai muốn thử lên con người. Vắc-xin Geisbert là loại chỉ cần chích một lần và phòng ngừa hoàn toàn.
Trong phòng thí nghiệm ở Galveston Island, Tom Geisbert không biết đến giờ giấc. Ông bị áp lực rất nặng từ khi trận dịch sốt Ebola lớn nhất trong lịch sử bùng phát ở Tây Phi châu. Bất chấp biên giới, chui thẳng vào trong tế bào, con virus đã giết chết hơn 1.000 người. Với Tom Geisbert, 30 năm nghiên cứu khoa học cuối cùng cũng chấm dứt. Công chúng đang cần gấp vắc-xin. Nhưng cách xử lý dành cho con người vẫn ở điểm chết từ 10 năm qua. Nếu nhu cầu vắc-xin là cấp bách, thị trường lại chẳng được lợi bao nhiêu. Từ khi khám phá ra con virus năm 1976, sốt Ebola đã giết chết gần 1.600 người.

ebola

Tất cả các giải pháp để tiêu diệt con virus đang nằm trên bàn của Geisbert, tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Galveston - LNG, nằm ngay trong trường Đại học Y khoa Texas, tại đỉnh nhọn của đảo Galveston. Cách nay sáu năm, Geisbert nay 50 tuổi, giáo sư vi trùng học đã cấy virus Ebola cho mấy con khỉ, sau đó chích huyết thanh do ông chế ra. Các con khỉ đều sống sót. Hai thí nghiệm khác sau đó cũng cho kết quả tương tự. Nhưng hiện nay, chẳng có phát hiện nào của Geisbert được mang ra ứng dụng cho con người, khiến các nhà khoa học muốn gào lên. Phải có khoảng 500 triệu đôla mới có thể thử nghiệm một vắc-xin trên con người. Có khi kết quả trong phòng thí nghiệm lại không đạt trên thực tế. Theo đòi hỏi của Tổ chức Y tế Thế giới (OMS) một lọ serum phải ổn định và hiệu quả đến sáu giờ sau khi mở nắp. Nhiều loại vắc-xin đã thất bại trong giai đoạn này. Một số khác thành công với số lượng nhỏ trong phòng thí nghiệm, nhưng không thể sản xuất đại trà do giá thành và những vấn đề kỹ thuật.

Ngoài vắc-xin còn hai cách khác diệt con virus. Một là ngăn chặn nó sinh sôi bằng cách can thiệp vào hoạt động của gien. Thứ hai là sử dụng kháng thể. Những phân tử này nhắm thẳng mục tiêu vào con virus xâm lược. Chính cách chữa trị bằng kháng thể đã chích cho Kent Brantly, một bác sĩ ở Fort Worth và một bằng hữu bị nhiễm Ebola ở Liberia. Các nhà nghiên cứu của LNG hợp tác với một công ty nhỏ ở San Diego, Mapp Biopharmaceutical để tiến hành cách chữa trị được gọi là ZMapp. Jim LeDuc, giám đốc phòng thí nghiệm nói về hai người Mỹ về nước đầu tháng 8-2014: Người ta khủng khiếp với ý tưởng virus Ebola xâm nhập vào nước Mỹ. Thế mà con virus cất giữ trong tủ lạnh của chúng tôi lại quá lâu rồi. Tôi không chắc có phải là thứ mà người ta đang la làng hiện nay hay không.

Để tạo ra vắc-xin Ebola, Geisbert dùng một con virus gây viêm cuống phổi, cùng loại với bệnh chó dại, có các triệu chứng gần giống như cúm. Ông bao quanh con virus có hình quả đạn pháo bằng 3 sợi lông đặc trưng của Ebola. Nó giả dạng là virus Ebola và được chích vào cơ thể. Chỉ cần một lần, các con khỉ đã khỏi bệnh. Ông đã lừa hệ thống miễn nhiễm. Cơ thể phản ứng như bị virus Ebola tấn công, và có thể tạo ra các phân tử cần thiết để bám vào nó mà tiêu diệt.

Hiện nay có 4 loại vắc-xin để trị Ebola, với các nguyên lý khác nhau. Nhưng vì thiếu lợi nhuận nên không ai muốn thử lên con người. Vắc-xin Geisbert là loại chỉ cần chích một lần và phòng ngừa hoàn toàn. Ông giải thích: Điều này rất quan trọng. Khi đại dịch bùng phát, không có thời gian để chích nhiều lần, và cũng khó thuyết phục người ta đồng ý.

Hai người Mỹ bị nhiễm Ebola tại Liberia nay vẫn còn sống, và đã xuất viện ngày 22-8-2014. Nhưng đây là cách chữa “huyền thoại” không theo nghi thức của khoa học để được chính thức công nhận.   

Ngày 12-8-2014, Tổ chức Y tế Thế giới đã chính thức cho phép phương pháp chữa trị ZMapp được dùng để đối phó với dịch Ebola.

Nguồn: Congan.com.vn

Gửi bình luận của bạn (0)
Lưu ý: Để được bác sĩ trả lời các câu hỏi, độc giả vui lòng gửi vào mục hỏi đáp

 
 
 
Mã an toàn:
   =