Tư vấn trực tuyến “Làm gì để tăng hấp thu dưỡng chất ở trẻ?”

18/12/2010 - 12:00 AM

Các bậc cha mẹ ngày nay đang quá chú ý đến việc bồi bổ các chất dinh dưỡng cho trẻ mà không biết những dưỡng chất đó có được hấp thu vào cơ thể trẻ hay không. 

Có nhiều trường hợp, trẻ ăn cân đối đầy đủ dưỡng chất  mà vẫn suy dinh dưỡng. Trên thực tế,  với cùng một chế độ dinh dưỡng nhưng khả năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn ở mỗi trẻ là khác nhau. 

Đặt câu hỏi tư vấn “Làm gì để tăng hấp thu dưỡng chất ở trẻ” tại đây

Xem các câu hỏi đã được bác sỹ trả lời

Làm gì để tăng khả năng hấp thu dưỡng chất ở trẻ? Mời các bạn cùng theo dõi cuộc trò chuyện dưới đây của PV với TS. BS Cao Thị Hậu – Chuyên gia dinh dưỡng, Nguyên Giám đốc TT Truyền thông Giáo dục Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia để tìm hiểu vấn đề này.

P.V: Thưa TS.BS. Cao Thị Hậu, có một thực tế là rất nhiều ông bố, bà mẹ lo cho con ăn uống  kỹ càng, thế nhưng con vẫn còi cọc, đó có phải do vấn đề hấp thu? Vậy theo BS, khả năng hấp thu của trẻ phụ thuộc vào những yếu tố gì?

TS.BS Hậu: Trước tiên với 1 cháu chậm lớn (không lên cân hoặc cân nặng, chiều cao so với tuổi thấp hơn chuẩn), thì việc đầu tiên cần xem chế độ ăn của bé đã đủ chưa, đủ ở đây có nghĩa là đủ cả về năng lượng và các chất dinh dưỡng theo nhu cầu của từng lứa tuổi. Nếu  chế độ ăn đã đảm bảo nhưng bé quá hiếu động,  năng lượng tiêu hao nhiều hơn thì cần cho bé ăn thêm (uống thêm sữa, bữa ăn thêm một ít chất béo), như vậy mới đủ năng lượng cho bé. Sau khi loại trừ các nguyên nhân ảnh hưởng đến phát triển của trẻ thì chúng ta mới nghĩ đến vấn đề tiêu hóa hấp thu. Nhìn chung, khả năng tiêu  hấp thu của trẻ phụ thuộc vào ba yếu tố:

- Thứ nhất là do cơ cấu của khẩu phần ăn của trẻ, đó là tỉ lệ giữa các chất đạm, chất béo, chất bột , các vitamin và chất khoáng. Nếu không cân đối khẩu phần ăn ví dụ  trẻ ăn dư thừa chất này như thịt chẳng hạn, nhưng lại thiếu chất khác thì cũng ảnh hưởng đến tiêu hóa hấp thu.

- Thứ hai là do bị bệnh ở đường tiêu hóa như tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa kéo dài, viêm dạ dày, viêm đường ruột, nhiễm ký sinh trùng đường ruột, loạn khuẩn đường ruột.

- Và yếu tố thứ 3 không thể không kể đến đó là ở một số trẻ thiếu các men tiêu hóa (enzym ) và các vi chất dinh dưỡng như kẽm, sắt, vitamin…) khiến việc hấp thu  thức ăn kém. Tình trạng này kéo dài làm trẻ bị suy dinh dưỡng, kém tập trung.

P.V: Xin bà giải thích rõ hơn về vai trò của enzym trong hấp thụ thức ăn của trẻ?

TS.BS Hậu: Như chúng ta biết, quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn được thực hiện ở bộ máy tiêu hóa. Bộ máy tiêu hóa gồm ống tiêu hóa và các tuyến tiêu hóa. Ống tiêu hóa : miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già. Tiêu hóa là sự biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng ở dạng đơn giản nhất để cơ thể hấp thu được. Còn hấp thu là đưa các chất dinh dưỡng qua niêm mạc của bộ máy tiêu hóa đi vào máu. Muốn tiêu hóa, hấp thu được các chất dinh dưỡng thì cần phải có dịch tiêu hóa ( được tiết ra từ  các tuyến tiêu hóa)  trong đó chứa các men ( enzym ). Các men này có vai trò là chất xúc tác các phản ứng tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa xảy ra nhanh hơn.

Ví dụ : khi chúng ta ăn  thức ăn vào miệng, tuyến nước bọt sẽ bài tiết, men tiêu hóa là Amylase có tác dụng phân giải tinh bột. Khi thức ăn xuống dạ dày các men tiêu hóa như men Pepsin, men sữa có tác dụng phân giải protein của thức ăn thành các polypeptit. Quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn chủ yếu diễn ra ở ruột non nhờ ba dịch tiêu hóa chính là dịch tụy, dịch mật và dịch ruột. Ở ruột tất cả các thành phần thức ăn cũng nhờ có các men tiêu hóa phân giải thành các thành phần nhỏ nhất để hấp thu.  Vì thế nếu thức ăn không được enzym tiêu hóa phân giải thì sẽ không có quá trình hấp thu hoặc quá trình hấp thu kém.

P.V: Như chúng ta đã biết  thì enzym chính là yếu tố để tiêu hóa thức ăn thành các chất dinh dưỡng cần thiết đi nuôi cơ thể. Vậy xin bà cho biết, cơ thể chúng ta có thường hay bị thiếu enzym hay không? Và làm thế nào để tăng cường enzym cung cấp dầy đủ cho nhu cầu cơ thể?

TS.BS Hậu:  Thường thì hệ tiêu hóa có chứa đầy đủ các loại men tiêu hóa ( enzym) cần thiết tiêu hóa thức ăn. Nhưng có nhiều trường hợp, các men tiêu hóa nội sinh trong cơ thể tiết ra không đủ, dẫn đến khả năng tiêu hóa hấp thu thức ăn kém và như vậy sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và đặc biệt là sự phát triển của trẻ. Đó thường là trường hợp:

-    Trẻ nhỏ do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, các men tiêu hóa ít , hoặc ở người già các tuyến tiêu hóa bài tiết men tiêu hóa cũng giảm ( nước bọt, tuyến tụy…).

-    Trẻ sau ốm, những trẻ biếng ăn kéo dài.

-    Trẻ suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu máu, bị các bệnh nhiễm khuẩn…

-    Trẻ bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa kéo dài, hoặc trẻ ăn uống không điều độ như ăn quá nhiều  trong mỗi bữa hoặc ăn quá nhiều bữa trong ngày dẫn đến sự bài tiết các men tiêu hóa không đủ cho tiêu hóa thức ăn…

Trong những trường hợp này, chúng ta có thể  bổ sung men tiêu hóa. Tuy nhiên sử dụng men loại nào, thời gian bao lâu và liều lượng thì các bậc phụ huynh nên nhờ tư vấn bác sỹ.

P.V: Dấu hiệu nào cha mẹ có thể phát hiện ra con mình bị kém hấp thu dưỡng chất?

TS.BS Hậu: Hiện nay, cũng  có nhiều phương pháp để xác định xem trẻ có bị kém tiêu hóa, hấp thu hoặc có bị thiếu men ( enzym ) hay không bằng các xét nghiệm (định lượng men, xét nghiệm phân…) Tuy nhiên, các bậc phụ hunh có thể nhận biết bằng các biểu hiện như : trẻ  ăn uống khó tiêu, hay bị đầy bụng, biếng ăn rối loạn tiêu hóa ( tiêu chảy, táo bón, phân lúc đặc lúc lỏng, lổn nhổn có mùi chua, tanh hoặc thối quá…). Nếu tình trạng kéo dài  trẻ chậm phát triển, suy dinh dưỡng.

P.V: Nhiều người cho rằng, men tiêu hóa ( enzym) là do cơ thể tự sản sinh, nên kể cả khi cơ thể thiếu cũng nên để cơ thể “tự điều tiết” hơn là can thiệp bổ sung, điều đó có đúng không?

TS.BS Hậu: Đúng là men tiêu hóa là do cơ thể tự sản sinh, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta hoàn toàn để cho cơ thể tự điều tiết nhất là trong những trường hợp bệnh lý  như  trẻ bị  suy dinh dưỡng; rối loạn tiêu hóa…do  thiếu các enzym kéo dài dẫn đến kém tiêu hóa, kém hấp thu. Và hậu quả tiếp theo là suy dinh dưỡng nặng hơn, giảm khả năng  miễn dịch làm trẻ  dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn… Và như vậy sẽ rơi vào  vòng luẩn quẩn: tiêu hóa kém – suy dinh dưỡng, miễn dịch kém. Hệ tiêu hóa kém mà trong đó có thiếu Enzym tiêu hóa còn có thể làm trẻ dễ nhiễm khuẩn. Vì vậy, khi trẻ có những bệnh lý về tiêu hóa ngoài việc   điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý,  chúng ta có thể bổ sung một một số loại men tiêu hóa ( enzym ) phù hợp.

P.V: Bà có lời khuyên gì cho các bậc phụ huynh về việc cho con em mình  sử dụng các chế phẩm enzyme tiêu khi cơ thể trẻ kém hấp thu dưỡng chất?

TS.BS Hậu: Hiện nay, trên thị trường có nhiều chế phẩm men tiêu hóa. Tuy nhiên sử dụng loại sản phẩm nào các bậc phụ huynh cần tham khảo bác sỹ và xem thành phần của từng loại  men để dùng con.  Với chế phẩm thực phẩm chức năng như siro Odbankin hiện nay đang có mặt trên thị trường. Sản phẩm này có chứa hỗn hợp các enzym tiêu hóa đã được sản xuất và kiểm nghiệm lâm sàng về vai trò và hiệu quả trong việc bổ sung dưỡng chất cho trẻ kém hấp thu. Các enzyme tiêu hóa trong Odbankin như amylase, protesase, maltase…có tác dụng phân rã thức ăn, giúp tăng quá trình chuyển hóa ( tăng hấp thu), đồng thời giảm chứng đầy bụng, khó tiêu, nôn trớ. Chế phẩm siro Odbankin có vị ngọt, mùi thơm nên đặc biệt thích hợp sử dụng cho trẻ nhỏ. Việc sử dụng các chế phẩm enzyme tiêu hóa chỉ nên kéo dài từ 7-10 ngày/đợt.

P/V: Xin cảm ơn TS



Gửi bình luận của bạn (0)
Lưu ý: Để được bác sĩ trả lời các câu hỏi, độc giả vui lòng gửi vào mục hỏi đáp

 
 
 
Mã an toàn:
   =