Vai trò của sữa và canxi đối với bệnh loãng xương

22/07/2009 - 12:00 AM
Hai yếu tố chính ngăn ngừa loãng xương là giúp xương khoẻ mạnh - đạt được sự phát triển tối đa trước 30 tuổi và hạn chế lượng xương bị mất trong thời gian tiếp theo. Những yếu tố chính làm quá trình loãng xương chậm lại là...
Hiện nay, rất nhiều quảng cáo khẳng định sữa như là câu trả lời cho vấn đề giúp xương chắc khoẻ. Vậy sự thật có phải là "uống sữa  =  xương chắc khoẻ"?

Mỗi năm ở Mỹ, bệnh loãng xương dẫn đến hơn 1,5 triệu ca gãy xương, trong đó có 300.000 ca gãy xương chậu. Các khuyến cáo hiện nay tin rằng việc bổ sung canxi - đặc biệt là uống 3 ly sữa mỗi ngày sẽ giúp ngăn ngừa loãng xương, yếu xương. Tuy nhiên, trường phái khác lại nghi ngờ việc sử dụng quá nhiều sữa và các sản phẩm từ sữa có ít hiệu quả đối với việc giảm tỷ lệ gãy xương, thậm chí còn gây ra các vấn đề về tim và ung thư tiền liệt tuyến.

Tuy chưa có câu trả lời cuối cùng về tranh cãi này nhưng chúng ta vẫn có thể tin vào những  tóm tắt chính đã được thừa nhận về canxi và những ảnh hưởng của nó đối với cơ thể dưới đây.

Canxi là gì? Các nguồn canxi cho cơ thể ?

Canxi là một khoáng chất, cần thiết cho nhiều chức năng của cơ thể, bao gồm xây dựng và duy trì xương và răng, đông máu, truyền tải xung lực thần kinh và điều hoà nhịp tim. 99% canxi trong cơ thể con người được lưu giữ trong xương và răng. 1% còn lại được tìm thấy trong máu và các mô.

Cơ thể hấp thụ canxi cho nhu cầu cần thiết bằng hai cách. Một là từ thức ăn có chứa canxi, hoặc bằng cách uống canxi bổ sung. Các nguồn canxi chủ yếu là các sản phẩm sữa,  đậu khô, đậu lá xanh thẫm.

Khi lượng canxi trong máu quá thấp, cơ thể có thể lấy canxi từ xương. Canxi được mượn từ xương này sẽ được bù đắp sau đó từ thức ăn. Nhưng điều này không thường xảy ra.

Sự phát triển của xương

Xương là tế bào sống, vì vậy nó luôn được tạo thêm. Trong cả chu kỳ sống, xương bị phá vỡ và tái tạo liên tục. Các tế bào xương được gọi là  osteoblasts xây dựng nên xương. Trong khi các tế bào xương khác được gọi là osteoclasts phá vỡ xương.
Với người khoẻ mạnh nhận đủ canxi và có các hoạt động thể lực, quá trình sản xuất xương kéo dài đến 30 tuổi. Sau đó, quá trình thoái hoá xương diễn ra mạnh hơn quá trình sản xuất xương.

Loãng xương là gì?

Loãng xương là sự yếu đi của xương do sự bất cân đối trong quá trình tạo xương và thoái hoá xương. Thông thường, mọi người vẫn bị thoái hoá xương theo độ tuổi mặc dù vẫn tiêu thụ lượng canxi theo khuyến cáo cần thiết để duy trì sức khỏe tối ưu cho xương. Một ước tính khoảng 10 triệu người Mỹ - 8 triệu phụ nữ và 2 triệu người đàn ông bị loãng xương; 34 triệu người khác bị giảm lượng xương, nhiều nguy cơ bị loãng xương.

Đạt được mức canxi tối đa trong quá trình phát triển của xương (đến tuổi 30) là một nền tảng quan trọng cho sự chắc khoẻ của xương trong tương lai. Nhưng nó sẽ không ngăn ngừa mất xương sau này khi về già. Mất xương với tuổi già là kết quả của một số yếu tố, bao gồm các yếu tố di truyền, ít hoạt động và giảm  mức độ lưu thông hormones (estrogen ở phụ nữ và testosterone ở nam giới).

Sự giảm hoocmon nữ chiếm 80% nguyên nhân của chứng loãng xương vì sự sản xuất estrogen giảm nhanh trong thời kỳ mãn kinh. Theo ước tính, loãng xương là một nửa nguyên nhân gây ra các bệnh gãy xương hông, cổ tay và cột sống ở phụ nữ độ tuổi ngoài 50. Tất nhiên, đàn ông cũng có nguy cơ phát triển loãng xương , nhưng họ chậm hơn phụ nữ từ 5 đến 10 năm. Mức độ sụt giảm hoocmon nam không nhanh như phụ nữ.

Chạy bộ là một hình thức tập luyện giúp xương chắc khoẻ
Làm thời kỳ loãng xương chậm lại như thế nào?

Hai yếu tố chính ngăn ngừa loãng xương là giúp xương khoẻ mạnh - đạt được sự phát triển tối đa trước 30 tuổi và hạn chế lượng xương bị mất trong thời gian tiếp theo. Những yếu tố chính làm quá trình loãng xương chậm lại là:

Tập thể dục thường xuyên: đặc biệt là các bài tập sức chịu nặng và sự dẻo dai  để tăng mức độ chịu đựng của xương, làm cho xương cứng cáp hơn. Các bài tập thể dục bao gồm các bài tập đi bộ, nhảy múa, chạy bộ, leo cầu thang, leo núi, tennis.

Cung cấp đủ vitamin D: Vitamin D giúp cho cơ thể trong quá trình hấp thu và chuyển hóa canxi và photpho để tạo thành xương giúp cho cơ thể phát triển. Vitamin có thể có được nhờ chế độ ăn, tắm nắng hoặc uống bổ sung.

Cung cấp đủ lượng canxi: Mặc dù còn nhiều cuộc tranh luận xung quanh sữa và canxi, vẫn có một điều rõ ràng là: cung cấp đủ canxi cần cho sự phát triển của xương và cho các chức năng khác - là yếu tố chính làm giảm nguy cơ bị loãng xương.  Nhiều khuyến cáo cho rằng 700 milligrams Canxi mỗi ngày là đủ cho người từ 19 tuổi. Chỉ nên uống 1-2 cốc sữa mỗi ngày bởi không chứng minh được lượng canxi nhiều hơn sẽ có tác dụng hơn trong việc giảm bệnh loãng xương.
Ngoài sữa là nguồn cung cấp canxi, rất nhiều thực phẩm khác cũng chứa như rau xanh đậm, đậu, rau chân vịt, nước cam, sữa đậu nành.

Bổ sung Vitamin K: Vitamin K, mà chủ yếu được tìm thấy trong rau có lá xanh, có vai trò quan trọng trong việc chuyển hoá canxi và hình thành xương. Mức độ lưu thông Vitamin K thấp làm cho mật độ xương thấp. Vì vậy, việc bổ sung vitamin K làm tăng chức năng sinh hoá cho xương, giúp xương chắc khoẻ. Mức khuyến cáo về nhu cầu vitamin K là 120mg/ngày với nam giới và 90 mg/ngày với nữ giới.

Nhận đủ vitamin A, nhưng không quá nhiều: Vitamin A có tác dụng tốt cho mắt. Nếu thiếu vitamin A, cơ thể sẽ lấy canxi từ xương. Tuy nhiên, quá nhiều tiền vitamin A (còn được gọi là retinol) có thể làm tăng nguy cơ gãy xương.
 
 Hoài Vũ
(dịch và tổng hợp từ Harvard - School of Public Healthy)

Nguồn: Dinhduong.com.vn

Gửi bình luận của bạn (0)
Lưu ý: Để được bác sĩ trả lời các câu hỏi, độc giả vui lòng gửi vào mục hỏi đáp

 
 
 
Mã an toàn:
   =