Suy dinh dưỡng

25/06/2009 - 12:00 AM
Suy dinh dưỡng là tình trạng chậm lớn, chậm phát triển, do chế độ ăn không đảm bảo nhu cầu protein và năng lượng, tình trạng kèm theo là các bệnh nhiễm khuẩn.

Suy dinh dưỡng không chỉ làm giảm sức khỏe mà còn là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong cao ở trẻ em các nước đang phát triển. Suy dinh dưỡng và nhiễm trùng là vòng xoắn bệnh lý: khi trẻ bị suy dinh dưỡng, khả năng chống đỡ với bệnh nhiễm trùng giảm. Đứa trẻ dễ cảm nhiễm với các bệnh nhiễm trùng nhất là nhiễm trùng hô hấp và tiêu hoá. Không những thế, mức độ nặng của các bệnh nhiễm trùng cũng cao hẳn, do đó thời gian bị suy dinh dưỡng cũng kéo dài . Suy dinh dưỡng của trẻ em vào thời kỳ đầu, nhưng hậu qu để lại là khá lâu dài, tầm vóc của trẻ cũng bị nh hưởng. Suy dinh dưỡng còn nh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của trẻ, liên quan đến quá trình hoạt động và học tập.

Theo kết quả điều tra của Viện Dinh Dưỡng quốc gia về suy dinh dưỡng trẻ em trên toàn quốc năm 2002 là 30,1 %. So với các nước trong khu vực, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em < 5 tuổi nước ta còn ở mức cao.

1. Nguyên nhân thiếu dinh dưỡng protein năng lượng

* Những nguyên nhân trực tiếp:

- Nguyên nhân trực tiếp cơ bản là chế độ ăn của trẻ không đủ cơ về số lượng và chất lượng: trẻ không được bú sữa mẹ đầy đủ, không được ăn bổ sung hợp lý (có thể là ăn bổ sung quá sớm hoặc quá muộn, thức ăn bổ sung quá nghèo nàn...)

- Nguyên nhân trực tiếp thứ hai là các bệnh nhiễm trùng: nhiều quan sát đã cho thấy trẻ bị suy dinh dưỡng thì hay mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính như các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu hoá...

 * Những nguyên nhân gián tiếp: kinh tế xã hội, vệ sinh môi trường, dịch vụ chăm sóc y tế, thiên tai, chiến tranh...

* Những trẻ có nguy cơ cao bị thiếu dinh dưỡng: Trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ ở 4 - 6 tháng đầu sau khi sinh, trẻ sinh đôi, trẻ gia đình đông con, mồ côi cha mẹ..., trẻ sống trong gia đình quá nghèo, trẻ có dị tật bẩm sinh, trẻ bị sởi, ỉa chẩy, ho gà, viêm đường hô hấp...

2. Các thể lâm sàng và chỉ tiêu nhân trắc:

* Thể lâm sàng: Có thể gặp một trong các thể sau
- Thể Marasmus: hay gặp, là hậu quả của chế độ ăn thiếu cơ năng lượng và protein do trẻ bị cai sữa quá sớm hoặc chế độ ăn không hợp lý.

- Thể Kwashiorkor: hiện nay ít gặp hn, do chế độ ăn quá nghèo protit mà gluxit tạm đủ

- Thể phối hợp Marasmus- Kwashiorkor (phối hợp 2 thể trên).

 * Thể suy dinh dưỡng nhẹ và trung bình thường gặp ở cộng đồng, đầu tiên là biểu hiện chậm lớn, đứa trẻ biếng ăn nhưng các biểu hiện về cân nặng và teo cơ bắp khó nhận thấy. Trẻ cũng hay bị viêm đường hô hấp trên và ỉa chy, thường đứa trẻ qua khỏi nhưng hay mắc đi mắc lại. Thể suy dinh dưỡng nhẹ và trung bình chiếm phần lớn số trẻ suy dinh dưỡng ở cộng đồng.

* Các chỉ tiêu nhân trắc: sử dụng các chỉ tiêu: cân nặng, chiều cao, vòng cánh tay, vòng đầu...

- Vòng cánh tay: Trẻ < 5 tuổi không SDD khi vòng cánh tay > 13,5 cảm.Trẻ < 5 tuổi bị suy dinh dưỡng khi vòng cánh tay < = 13,5 cảm

* Cách phân loại suy dinh dưỡng

- Mức độ suy dinh dưỡng: Dựa vào cân nặng chia ra các mức độ: Suy dinh dưỡng độ I, II, III 
- OMS phối hợp 3 chỉ số: cân nặng theo tuổi, chiều cao theo tuổi, cân nặng theo chiều cao để phân loại suy dinh dưỡng mới hay quá khứ:

 

Thể SDD

Cân nặng/ tuổi

Chiều cao/ tuổi

Cân nặng/chiều cao

Thể còm

Thấp

Bình thường

Thấp

Thể còi

Thấp

Thấp

Bình thường

Thể còm - còi

Thấp

Thấp

Thấp

 3. Các biện pháp chính phòng chống suy dinh dưỡng tại cộng đồng

- Nuôi con bằng sữa mẹ: Cho con bú càng sớm càng tốt ngay từ 30 phút đầu sau khi sinh, cho trẻ bú theo nhu cầu, cho bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu,hời gian cho trẻ bú ít nhất là 12 tháng, tốt nhất là 18- 24 tháng.

- Cho ăn bổ sung hợp lý: Cho trẻ ăn bổ sung bắt đầu từ tháng thứ 7. Thức ăn bổ sung cần có đậm độ năng lượng thích hợp. Cần tăng đậm độ năng lượng bằng cách cho thêm dầu mỡ. Thức ăn bổ sung cần có độ keo đặc thích hợp cho trẻ, cần chuyển thức ăn từ dạng lỏng sang dạng đặc. Thức ăn bổ sung cần cân đối các chất dinh dưỡng, đủ các nhóm thức ăn, đm bo đủ ô vuông thức ăn và lấy sữa mẹ làm trung tâm đm bo cho chế độ ăn của trẻ đủ chất dinh dưỡng.

- Theo dõi biểu đồ phát triển: Suy dinh dưỡng trẻ em tiến triển theo con đường quanh co khúc khuỷu, những dấu hiệu ban đầu của suy dinh dưỡng rất khó phát hiện. Do đó cần có sự theo dõi liên tục đều đặn hàng tháng, đánh dấu lên biểu đồ phát triển. Trẻ tăng cân là dấu hiệu bình thường, cân nặng đứng yên là dấu hiệu đe doạ, cân nặng giảm là dấu hiệu nguy hiểm. Theo dõi cân nặng bằng biểu đồ phát triển còn giúp ta có biện pháp can thiệp kịp thời.



Gửi bình luận của bạn (0)
Lưu ý: Để được bác sĩ trả lời các câu hỏi, độc giả vui lòng gửi vào mục hỏi đáp

 
 
 
Mã an toàn:
   =