Kiêng cữ sau sinh: những điều cần biết

30/07/2009 - 12:00 AM
Sau khi sinh, nhiều sản phụ kiêng không tắm gội trong suốt cả tháng đầu, thường xuyên mặc quần áo dài, đi tất, không bật quạt, nằm trong phòng kín vì sợ sau này sẽ bị lạnh chân tay, nằm ngủ phải khép chặt hai chân vào nhau để tử cung nhanh co bóp... những quan niệm trên chưa thật đúng thậm chí còn không tốt cho sức khoẻ của bà mẹ.

Có nên kiêng tắm?

Chị Lưu (Cầu Giấy, Hà Nội) sinh con trai được 3 tuần. Vài người bạn biết tin rủ nhau đến thăm chị. Mọi người đều nhăn mặt  khi bước vào phòng chị, mùi sữa hoi nồng quện với mùi mồ hôi bốc lên. Khi thấy chị có vẻ khó chịu, bức bối vì giữa thời tiết đầu hè oi nóng phải mặc nguyên bộ đồ dài lượt thượt, mấy chị bạn hỏi: "Sao không mặc quần áo cộc cho mát mẻ mà lại úm xùm thế này". Chị Lưu chưa kịp nói gì thì mẹ chị bảo: "Ấy, gái đẻ thì phải mặc thế chứ, làm sao mà phong phanh như các cô được, sau già khổ lắm".

Khi bà mẹ đi khỏi, chị Lưu mới dám "kể khổ" cùng bạn bè: Khi sinh xong, bà bắt chị phải mặc quần áo dài, luôn phải nằm trên giường, hạn chế đứng, ngồi để sau này đỡ đau lưng. Hai mẹ con chị từ hôm rời viện đến nay chưa được ra ngoài trời vì chị phải kiêng nắng, gió. Ngoài ra, chị tuyệt đối không được tắm rửa, khó chịu quá thì chỉ dùng khăn ấm lau người. Thấy bí bách không chịu được, nhưng chẳng dám cãi lời mẹ vì sợ bà dỗi.

Sinh nở là một công việc nặng nhọc khiến người phụ nữ phải gắng sức và mất rất nhiều năng lượng. Sau khi sinh, cơ thể người mẹ ra nhiều mồ hôi, nên cần phải tắm gội cho sạch sẽ. Vào mùa hè trời nóng, mồ hôi ra nhiều, để lâu không tắm, cơ thể càng bẩn, càng dễ nhiễm khuẩn. Thông thường 3 hoặc 4 ngày sau sinh là có thể tắm được, không nên để một tháng.

Tuy nhiên, cách tắm như thế nào là một vấn đề phải hết sức chú ý. Tắm nhanh và tắm "dội" là hai yêu cầu cơ bản. Tắm nhanh là thời gian tắm không nên lâu quá, từ 5 đến 10 phút là vừa. Còn tắm "dội" nghĩa là dùng vòi hoa sen hoặc dùng gáo múc nước, dội từ trên xuống dưới, không nên tắm trong bồn tắm hay trong chậu.

Ngoài ra cần phải tắm ở nơi kín đáo, tránh gió lùa, nên tắm nước ấm, kể cả mùa hè hay mùa đông, khi tắm xong phải lau khô nhanh. Gội đầu cũng thế, không nên kiêng gội đầu đến một tháng, song, phải gội nhanh và lau đầu cho nhanh khô.

Theo bác sĩ sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung, Trung tâm Y tế Lao động (Hà Nội), các cụ xưa thường bắt gái đẻ phải kiêng nước, kiêng nắng, gió, kiêng vận động, ăn uống... Theo bà, thật ra, những kiêng kỵ này cũng có ý nghĩa nhân văn riêng. Bởi, người phụ nữ xưa, kể cả lúc mang bầu vẫn rất vất vả, tất bật từ sáng đến tối, có khi làm việc đến lúc sinh, đến nỗi đẻ rơi ở ruộng. Họ chỉ ngừng làm việc sau khi sinh nên những điều kiêng kỵ như là một cái cớ hợp lý để phụ nữ được nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, trong thời đại ngày nay, có những điều kiêng kỵ, kinh nghiệm sau sinh được áp dụng thái quá lại trở thành nỗi ám ảnh của nhiều sản phụ trẻ.

Bác sĩ cho biết, thực chất, nếu không quá yếu, mệt, sản phụ nên vận động nhẹ nhàng và khi khỏe hơn có thể ra ngoài trời hít thở không khí trong lành. Chị em cũng nên mặc phù hợp thời tiết, mùa đông mặc ấm, mùa hè thoáng mát. Chuyện kiêng tắm là hoàn toàn không cần thiết, thậm chí còn có thể gây hại. Bởi sinh xong, bộ phận sinh dục của phụ nữ luôn ẩm ướt, sữa cũng chảy ra người nhiều còn ướt áo... vì thế, nếu không tắm, rửa sẽ rất mất vệ sinh, gây mùi khó chịu, tạo điều kiện cho vi trùng phát triển, ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.

Dùng nước muối để vệ sinh có tốt hơn không?

Sau khi sinh, tử cung co bóp để đẩy sản dịch ra ngoài. Sản dịch thực chất là màng rau, đồng thời cũng là những dịch và niêm mạc của cổ tử cung và âm đạo bong ra. Do vậy, vệ sinh sau sinh hết sức quan trọng. Nên vệ sinh ít nhất là 3 lần vào sáng, chiều và tối trước khi đi ngủ, nếu sản dịch ra nhiều nên vệ sinh nhiều lần hơn.

Các phương tiện vệ sinh phải sạch, tốt nhất nên vệ sinh bằng nước sôi để nguội hoặc ấm. Không nhất thiết phải dùng dung dịch sát khuẩn nhưng nước vệ sinh phải là nước sạch. Không nên dùng nước muối loãng để vệ sinh vì tinh thể muối sẽ hút nước và làm vùng sinh dục ngoài của người phụ nữ luôn bị ẩm ướt, tạo điều kiện tốt cho vi khuẩn phát triển.

Nằm gác chéo chân đúng hay sai?

Có hai trục trặc phổ biến thời kỳ hậu sản là bế sản dịch và đờ tử cung:

- Bế sản dịch là sản dịch không thoát ra ngoài được, hiện tượng này thường gặp ở người sinh con so. Triệu chứng là không có máu ở khăn vệ sinh, đau bụng, sờ vào bụng thấy cứng, có cục.

- Ngược lại với bế sản dịch, là hiện tượng sản dịch chảy nhiều. Sản dịch chảy nhiều có thể do đờ tử cung - đờ tử cung là tử cung không co bóp được, dẫn đến triệu chứng máu chảy nhiều. Nguyên nhân thứ hai dẫn đến việc sản dịch chảy nhiều có thể do rách tử cung hoặc rách âm đạo mà không được phát hiện hoặc khâu không tốt. Trong trường hợp này, sau sinh 3 đến 4 ngày mà máu vẫn chảy nhiều, sờ vào bụng dưới thấy mềm, ấn vào một cái thấy máu chảy ra thì khả năng đờ tử cung là rất lớn. Nhất là khi thấy sản phụ thiếp đi, hạ đường huyết thì phải đưa ngay sản phụ đến cơ sở y tế hoặc gọi bác sĩ.

Một sai lầm phổ biến nhiều người mắc phải thời kỳ này, đó là nằm gác chéo hai chân lên nhau. Nhiều người cho rằng nằm như thế âm đạo sẽ khép lại, nhưng thực chất nằm gác chéo chân là không tốt vì sẽ ngăn cản sản dịch thoát ra ngoài.  

Thực tế cho thấy, nhiều chị em hiện nay rất hiểu biết nhưng vẫn không dám làm trái với kinh nghiệm mà họ chắc chắn là không đúng của người thân vì sợ làm mất lòng. Thật ra, theo bác sĩ, nếu biết điều gì là đúng, bạn cứ làm theo, đồng thời nhẹ nhàng thuyết phục các cụ bằng cơ sở khoa học. "Điều quan trọng là bạn đừng quá ỷ lại vào sự chăm sóc của người khác. Nếu bạn thể hiện mình đã thực sự khỏe mạnh, có thể tham gia vào một số việc nhà thì bạn sẽ không phải ngồi một chỗ nhắm mắt làm theo mọi lời áp đặt".

Thanh Huyền (tổng hợp)


Nguồn: dinhduong.com.vn

Gửi bình luận của bạn (0)
Lưu ý: Để được bác sĩ trả lời các câu hỏi, độc giả vui lòng gửi vào mục hỏi đáp

 
 
 
Mã an toàn:
   =